Göz Kanserleri nedir?
Göz kanserleri; göz küresinin içinden, göz kapağından, gözün ön yüzeyini örten konjonktivadan ya da gözü çevreleyen kemik boşluk olan orbitadan kaynaklanabilen tümörlerdir. Bu tümörlerin bir kısmı iyi huylu, bir kısmı ise kötü huyludur; ayrımı ve doğru tedavi planı ayrıntılı bir göz muayenesiyle başlar.
Göz tümörleri ile ilgilenen alana oküler onkoloji denir. Bu alanda en sık karşılaşılan başlıklar şunlardır:
- Retinoblastom: Çocuklarda en sık görülen göz içi kötü huylu tümördür; çoğunlukla ilk yaşlarda ortaya çıkar.
- Uvea / koroid melanomu: Erişkinlerde en sık görülen göz içi kötü huylu tümördür.
- Diğer koroidal ve göz içi tümörler: Koroid nevüsü, hemanjiyom, metastatik tümörler gibi.
- Göz kapağı, konjonktiva ve orbita tümörleri: Kapak üzerindeki lezyonlardan göz arkasındaki kitlelere kadar geniş bir grup.
Kimlerde görülür, belirtileri nelerdir?
Göz tümörleri her yaşta görülebilir; ancak belirtiler çocuklarda ve erişkinlerde farklıdır.
- Çocuklarda: Fotoğraflarda göz bebeğinde beyaz yansıma (lökokori), yeni başlayan şaşılık, gözde kızarıklık veya görmede azalma.
- Erişkinlerde: Görme alanında gölge, bulanık görme, ışık çakmaları veya uçuşmalar.
- Göz kapağında ya da konjonktivada büyüyen, renk değiştiren veya kanayan lekeler.
- Gözde öne doğru itilme (proptozis), göz hareketlerinde kısıtlılık.
Erişkinlerdeki göz içi tümörler çoğu zaman hiçbir belirti vermez ve rutin göz muayenesinde saptanır. Bu nedenle düzenli göz kontrolleri önemlidir.
Tedavi süreci
Göz kanserlerinde tedavinin temel ilkesi sırasıyla: önce hayat, sonra göz, sonra görme. Tedavi; tümörün türüne, büyüklüğüne, yerleşimine ve hastanın genel durumuna göre kişiye özel planlanır.
- Lazer tedavisi ve kriyoterapi (dondurma)
- Fotodinamik tedavi
- Radyoterapi (plak radyoterapi, stereotaktik radyoterapi)
- Kemoterapi (sistemik, intraarteriyel veya göz içi)
- Cerrahi tedavi (tümörün çıkarılması, gerektiğinde göz protezi ile birlikte)
Tedavi süreci gerektiğinde çocuk onkolojisi, tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi ve girişimsel radyoloji ekipleriyle birlikte planlanır.
İyileşme ve takip
Göz tümörlerinde tedavi kadar düzenli takip de önemlidir. Takip aralıkları tümörün türüne ve uygulanan tedaviye göre belirlenir; başlangıçta daha sık, zamanla daha seyrek kontroller yapılır.
Kontrollerde göz dibi muayenesinin yanı sıra ultrasonografi, optik koherens tomografi (OCT) ve gerektiğinde ileri görüntüleme yöntemleri kullanılır. Çocuk hastalarda aileler de takip planına aktif olarak dahil edilir.
Sık sorulan sorular
Tümörün türüne, evresine ve ne kadar erken fark edildiğine göre değişir. Erken tanı ve uygun tedavi ile birçok göz tümöründe hem hayat hem de göz korunabilmektedir. Kişisel durumunuzu ancak muayene sonrası değerlendirmek mümkündür.
Göz bebeğinde beyaz yansıma (lökokori) retinoblastom başta olmak üzere bazı önemli göz hastalıklarının belirtisi olabilir. Beklemeden bir göz hekimine başvurarak göz dibi muayenesi yaptırmanız önerilir.
Hayır. Günümüzde lazer, fotodinamik tedavi, radyoterapi ve kemoterapi gibi yöntemlerle birçok hastada göz korunabilmektedir. Gözün alınması genellikle ileri evre veya gözü korumanın mümkün olmadığı durumlarda gündeme gelir.
Evet. Özellikle erişkinlerde göz içi tümörler çoğu zaman belirtisizdir ve rutin göz muayenesinde saptanır. Bu nedenle yılda bir göz muayenesi önerilir.
Yasal uyarı: Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi için mutlaka bir göz hekimine başvurunuz.
