Göz Protezi nedir?
Bazı durumlarda göz, görme yetisini tamamen kaybetmiş ve ağrılı hale gelmiş olabilir ya da gözün içinde hayatı tehdit eden bir tümör bulunabilir. Bu durumlarda gözün içeriğinin veya göz küresinin cerrahi olarak çıkarılması ve yerine implant ile protez yerleştirilmesi gündeme gelir.
- Evisserasyon: Göz küresinin içeriği alınır; gözün beyaz dış tabakası (sklera) ve göz kasları korunur. Sklera içine bir orbita implantı yerleştirilir.
- Enükleasyon: Göz küresi tamamen çıkarılır. Göz kasları, yerleştirilen implanta bağlanarak protezin hareket edebilmesi sağlanır. Göz içi tümörlerde genellikle bu yöntem tercih edilir.
- Ekzenterasyon: İleri evre orbita tümörlerinde, göz küresi ile birlikte orbitadaki diğer dokuların da çıkarılmasıdır.
Kimlerde gerekir?
- Görme yetisini tamamen kaybetmiş ve ağrılı göz (örneğin ileri evre glokom sonrası)
- Göz içi kötü huylu tümörler (retinoblastom, ileri evre koroid melanomu gibi)
- Onarımı mümkün olmayan ağır göz yaralanmaları
- Kozmetik olarak rahatsızlık veren, küçülmüş ve görmeyen göz (fitizis bulbi)
Karar, gözün durumu, ağrının şiddeti, altta yatan hastalık ve hastanın beklentileri birlikte değerlendirilerek verilir.
Ameliyat süreci
Ameliyat genellikle genel anestezi altında yapılır. Uygun yöntem seçilir, orbita implantı yerleştirilir ve dokular katlar halinde kapatılır. Ameliyatın sonunda göz yuvasına geçici bir şekillendirici (konformer) yerleştirilir.
İyileşme tamamlandıktan sonra, ocularist (protez uzmanı) tarafından karşı gözle renk, boyut ve görünüm olarak uyumlu, kişiye özel hareketli bir protez hazırlanır.
İyileşme ve takip
- İlk günlerde göz çevresinde şişlik ve hassasiyet olması beklenir; ağrı kesiciler ile kontrol altına alınır.
- Protez ölçüsü, dokuların iyileşmesinin ardından genellikle birkaç hafta sonra alınır.
- Protezin düzenli temizliği ve periyodik kontrolleri, uzun dönem konfor için önemlidir.
Takip sürecinde implantın yerinde durması, göz yuvasının sağlıklı kalması ve protezin uyumu düzenli olarak değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Göz kasları implanta bağlandığı için protez, karşı gözle birlikte belirli ölçüde hareket edebilir. Hareket miktarı yapılan ameliyatın türüne ve kişinin dokularına göre değişir.
Protez karşı gözün rengine, boyutuna ve görünümüne göre kişiye özel hazırlanır. Amaç, sosyal yaşamda olabildiğince doğal bir görünüm sağlamaktır.
Evisserasyonda gözün dış tabakası (sklera) ve kaslar korunarak yalnızca içerik alınır. Enükleasyonda ise göz küresi tamamen çıkarılır. Göz içi tümörlerde genellikle enükleasyon tercih edilir.
Yasal uyarı: Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi için mutlaka bir göz hekimine başvurunuz.